Mustafa Tekin
KPSS A Grubu; kamu kurum ve kuruluşlarının teftiş, denetim, uzmanlık ve idarecilik gibi kariyer meslek kadrolarına personel alımı amacıyla ÖSYM tarafından düzenlenen lisans düzeyindeki özel bir sınav sistemidir. Bu sınav, adayların genel akademik becerilerinin yanı sıra iktisat, hukuk, maliye ve kamu yönetimi gibi uzmanlık alanlarındaki yetkinliklerini ölçer.
Kamu personel alım mimarisinde üst düzey bürokrasinin çekirdeğini oluşturan A Grubu kadrolar, devlet teşkilatında yönetsel ve denetimsel sorumluluk üstlenecek personelin seçiminde temel kriter niteliğindedir.
İçindekiler
KPSS A Grubu Nedir ve Kimleri Kapsar?
Kamu Personel Seçme Sınavı A Grubu, öncelikli olarak İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF), Siyasal Bilgiler, Hukuk, İstatistik, Aktüerya, Matematik ve ilgili mühendislik bölümlerinden mezun olan veya mezun olabilecek durumdaki adayları kapsar. A Grubu kadrolar; bakanlıklar, müsteşarlıklar, başkanlıklar, bağımsız düzenleyici ve denetleyici kurumlar (BDDK, SPK vb.) ile genel müdürlüklerdeki kariyer meslekleri tanımlar.
A Grubu kariyer mesleklerine atama süreci tek aşamalı bir merkezi yerleştirme değildir. Adaylar öncelikle ÖSYM’nin düzenlediği KPSS A Grubu alan sınavlarına girerek ilgili KPSS puan türlerini elde ederler. Ardından kamu kurumlarının açtığı özel yarışma sınavlarına (yazılı ve/veya sözlü mülakat) başvuru hakkı kazanırlar.
KPSS A Grubu ile B Grubu Arasındaki Temel Farklar
Kamu kurumlarındaki atama sisteminde A Grubu ve B Grubu kadrolar hem başvuru süreçleri hem de üstlenilen görev tanımı bakımından belirgin farklar taşır.
| Parametre | KPSS A Grubu | KPSS B Grubu |
|---|---|---|
| Hedef Kadrolar | Müfettiş, Uzman, Denetçi, Kontrolör Yardımcılığı, Kaymakam Adaylığı | Memur, VHKİ, Bilgisayar İşletmeni, Mühendis, Hemşire vb. |
| Sınav Sıklığı | Her yıl düzenlenir | Lisans düzeyinde çift yıllarda (2024, 2026…) yapılır |
| Atama Yöntemi | KPSS Puanı + Kurumsal Yazılı/Sözlü Sınav + Mülakat | ÖSYM Tarafından Doğrudan Merkezi Tercih ve Yerleştirme |
| Test İçeriği | Genel Yetenek – Genel Kültür + 10 Farklı Alan Bilgisi Testi | Yalnızca Genel Yetenek – Genel Kültür Testi |
| Puan Geçerliliği | Genellikle 2 Yıldır (Kurum ilan şartlarına bağlı) | 2 Yıldır |
| Yaş Sınırı | Sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak günü itibarıyla 35 Yaş Şartı aranır | Merkezi atamalarda genelde üst yaş sınırı yoktur |
A Grubu süreçlerinde puan hesabı yapabilmek için lisans seviyesindeki sınav oturumlarına katılım zorunludur. Sınav netlerinize dayalı puan kırılımlarını simüle etmek için KPSS Lisans Puan Hesaplama sayfası üzerinden detaylı hesaplama gerçekleştirebilirsiniz.
KPSS A Grubu Kadroları ve Kariyer Meslekler Hangileridir?
KPSS A Grubu üzerinden girilebilen meslekler kamu bürokrasisinde “kariyer meslekler” veya “mesleğe özel yarışma sınavı ile girilen kadrolar” olarak adlandırılır. Bu mesleklerde yetişme süreci genellikle 3 yıllık bir yardımcılık/stajyerlik dönemi ile başlar; süreç yeterlik sınavı ve tez sunumu ile uzmanlık veya müfettişlik unvanının kazanılmasıyla tamamlanır.
Başlıca A Grubu kariyer kadroları şu şekildedir:
- Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Müfettiş Yardımcılığı
- Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir Uzman Yardımcılığı (GUY)
- Sayıştay Denetçi Yardımcılığı
- İçişleri Bakanlığı Kaymakam Adaylığı
- Ticaret Uzman Yardımcılığı ve Stajyer Ticaret Denetmenliği
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Uzman Yardımcılığı ve Müfettiş Yardımcılığı
- BDDK, SPK, EPDK ve Rekabet Kurumu Uzman Yardımcılıkları
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Müfettiş ve Denetmen Yardımcılığı
- Bakanlıkların Teftiş Kurulları Müfettiş Yardımcılıkları ve İç Denetçi Kadroları
KPSS A Grubu sınav sistemi, genel testler ve alan bilgisi testleri olmak üzere iki ana aşamadan oluşur. ÖSYM tarafından belirlenen takvim doğrultusunda sınavlar hafta sonuna yayılan oturumlar halinde gerçekleştirilir.
Zorunlu Oturum: Genel Yetenek – Genel Kültür (GY-GK)
A Grubu adaylarının hangi alan testine girerse girsin katılması zorunlu olan temel oturumdur. Bu oturuma katılmayan adayların Alan Bilgisi oturumlarındaki yanıtları değerlendirmeye alınmaz ve KPSS A puan türleri hesaplanmaz.
Genel Yetenek – Genel Kültür oturumu toplam 120 sorudan oluşur ve verilen cevaplama süresi 130 dakikadır.
- Genel Yetenek (60 Soru): Türkçe (30 Soru) ve Matematik/Geometri (30 Soru).
- Genel Kültür (60 Soru): Tarih (27 Soru), Coğrafya (18 Soru), Vatandaşlık (9 Soru) ve Güncel Bilgiler (6 Soru).
Alan Bilgisi Oturumları ve Test Dakikaları
Alan bilgisi sınavları 3 ayrı oturumda toplam 10 farklı alandan oluşur. Her testte adaylara 40 soru yöneltilir. İstatistik testi dışındaki tüm alan testlerinde soru başına 1,25 dakika (toplam 50 dakika) süre tanınırken, İstatistik testinde bu süre soru başına 1,5 dakikadır (toplam 60 dakika).
ÖSYM’nin alan bilgisi oturum planı ve süre dağılımları şu şekildedir:
| Oturum | Sınav Zamanı | Kapsanan Alan Testleri | Soru Sayısı | Test / Oturum Süresi |
|---|---|---|---|---|
| 1. Oturum | Cumartesi Sabah (10:15) | Kamu Yönetimi Uluslararası İlişkiler Çalışma Ekonomisi (ÇEEİ) |
40 Soru 40 Soru 40 Soru |
50 Dakika 50 Dakika 50 Dakika (Toplam 150 Dk) |
| 2. Oturum | Cumartesi Öğleden Sonra (14:45) | Hukuk İktisat Maliye |
40 Soru 40 Soru 40 Soru |
50 Dakika 50 Dakika 50 Dakika (Toplam 150 Dk) |
| 3. Oturum | Pazar Sabah (10:15) | İşletme Muhasebe İstatistik |
40 Soru 40 Soru 40 Soru |
50 Dakika 50 Dakika 60 Dakika (Toplam 160 Dk) |
Sınav salonlarından erken çıkış kurallarında ÖSYM mevzuatı geçerlidir. 150 dakikalık ilk iki oturumda ilk 112,5 dakika ve son 15 dakika; 160 dakikalık üçüncü oturumda ise ilk 120 dakika ve son 15 dakika içerisinde adayların salondan çıkmasına izin verilmez. Güncel sınav takvimi ve başvuru süreçlerini incelemek amacıyla KPSS Sınav Tarihleri ve Başvuru Takvimi sayfası rehber alınabilir.
KPSS A Grubu Dersleri, Soru Sayıları ve Detaylı Konu Dağılımı
KPSS A Grubu hazırlık sürecinde başarılı olmanın temel şartı, ÖSYM’nin alan bazlı konu ağırlıklarına hakim olmaktır. 10 alan dersinin alt konu başlıkları ve soru sayıları resmi kılavuz verilerine göre aşağıda detaylandırılmıştır.
Hukuk Testi Konu ve Soru Dağılımı
Hukuk testi toplam 40 sorudan oluşur ve kamu kurumlarının uzmanlık ile denetim sınavlarında en yüksek katsayıya sahip alanlardan biridir.
| Hukuk Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| Anayasa Hukuku | 4 Soru |
| İdare Hukuku ve İdari Yargılama Usul Hukuku | 6 Soru |
| Ceza Hukuku ve Ceza Usul Hukuku | 6 Soru (3 Genel Ceza / 3 Ceza Usul) |
| Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) | 6 Soru |
| Medeni Hukuk | 6 Soru |
| Ticaret Hukuku (Şirketler, Kıymetli Evrak, Ticari İşletme) | 6 Soru |
| İcra ve İflas Hukuku | 6 Soru |
İktisat Testi Konu ve Soru Dağılımı
İktisat testi, teorik analizler ve matematiksel modellemeler içeren 40 soruluk bir alandır.
| İktisat Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| Mikro İktisat | 12 Soru |
| Makro İktisat | 10 Soru |
| Para – Banka – Kredi | 4 Soru |
| Uluslararası İktisat | 4 Soru |
| Kalkınma ve Büyüme | 4 Soru |
| Türkiye Ekonomisi | 4 Soru |
| İktisadi Doktrinler / Düşünceler Tarihi | 2 Soru |
Maliye Testi Konu ve Soru Dağılımı
Kamu maliyesi, bütçe ve vergi mevzuatını kapsayan Maliye testi 40 sorudan oluşur.
| Maliye Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| Maliye Teorisi ve Kamu Ekonomisi | 4 Soru |
| Kamu Harcamaları / Giderleri | 6 Soru |
| Kamu Gelirleri | 6 Soru |
| Kamu Borçları (Borçlanma) | 6 Soru |
| Bütçe ve Kamu Finansmanı | 6 Soru |
| Türk Vergi Sistemi ve Vergi Hukuku | 6 Soru |
| Maliye Politikası | 6 Soru |
Muhasebe Testi Konu ve Soru Dağılımı
Muhasebe alanı, finansal tablolar ve kayıt standartlarını ölçen 40 sorudan oluşmaktadır.
| Muhasebe Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| Genel Muhasebe (Finansal Muhasebe) | 25 – 28 Soru |
| Mali Tablolar Analizi | 8 Soru |
| İhtisas Muhasebesi (Maliyet, Yönetim, Denetim, TFRS/TMS) | 4 Soru |
Kamu Yönetimi Testi Konu ve Soru Dağılımı
Siyaset bilimi, yönetim bilimleri ve kentleşme konularını barındıran 40 soruluk testtir.
| Kamu Yönetimi Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| Yönetim Bilimleri ve Kamu Politikası | 8 Soru |
| Yönetim Hukuku | 8 Soru |
| Siyaset Bilimi | 6 – 8 Soru |
| Kentleşme ve Çevre Sorunları | 6 Soru |
| Türk Siyasi Hayatı | 4 Soru |
| Sosyoloji | 2 Soru |
Uluslararası İlişkiler Testi Konu ve Soru Dağılımı
Dışişleri Bakanlığı ve Avrupa Birliği uzmanlıkları gibi kadrolar için kritik olan 40 soruluk testtir.
| Uluslararası İlişkiler Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| Uluslararası Hukuk | 10 Soru |
| Uluslararası İlişkiler Teorisi | 8 Soru |
| Siyasi Tarih | 6 Soru |
| Güncel Uluslararası Sorunlar | 6 Soru |
| Türk Dış Politikası | 6 Soru |
| Uluslararası Örgütler | 4 Soru |
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Testi Konu ve Soru Dağılımı
İş hukuku, sosyal güvenlik ve çalışma sosyolojisini kapsayan 40 soruluk alandır.
| ÇEEİ Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku | 22 Soru |
| Çalışma Ekonomisi | 12 Soru |
| Çalışma Psikolojisi ve Çalışma Sosyolojisi | 6 Soru |
İşletme Testi Konu ve Soru Dağılımı
İşletme yönetimi ve finansal analiz odaklı 40 sorudan oluşan alan testidir.
| İşletme Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| İşletme Yönetimi ve Organizasyon | 10 Soru |
| Üretim Yönetimi | 10 Soru |
| Pazarlama Yönetimi | 8 Soru |
| Finansal Yönetim | 8 Soru |
| Temel Kavramlar | 4 Soru |
İstatistik Testi Konu ve Soru Dağılımı
İstatistik mezunları ile analitik kadroları hedefleyen adaylar için 40 sorudan oluşan alandır.
| İstatistik Alt Konu Başlığı | Soru Sayısı |
|---|---|
| Olasılık ve Stokastik Süreçler | 6 Soru |
| Matematiksel İstatistik | 6 Soru |
| Uygulamalı İstatistik | 6 Soru |
| Çok Değişkenli Analizler | 4 Soru |
| Deney Tasarımı ve Varyans Analizi | 4 Soru |
| Örnekleme Teknikleri | 4 Soru |
| Regresyon Analizi | 4 Soru |
| Yöneylem Araştırması | 2 Soru |
| Parametrik Olmayan Testler | 2 Soru |
| Zaman Serileri | 2 Soru |
KPSS A Grubu Puan Türleri ve Hesaplama Mantığı
ÖSYM, KPSS A Grubu kapsamında P1 ile P120 arasında değişen 48 farklı A Grubu puan türü hesaplamaktadır. Her puan türü, kamu kurumlarının talep ettiği uzmanlık alanına göre farklı test katsayılarının ağırlıklandırılmasıyla oluşturulur.
Puan hesaplama formülünde adayların testlerdeki net sayıları (Doğru Sayısı – Yanlış Sayısı / 4), ilgili testin Türkiye ortalaması ve standart sapma değerleri dikkate alınarak standart puanlara dönüştürülür.
StandartPuan=10×(σX−μ)+50
Burada X adayın netini, μ testin Türkiye ortalamasını, σ ise testin standart sapmasını temsil eder. Bütün puan türlerinde Genel Yetenek ve Genel Kültür testlerinin en az %10’ar ağırlığı bulunmaktadır.
Öne Çıkan Kariyer Meslekler ve İstenen Puan Türleri
Kamu kurumları ilanlarında belirttikleri puan türlerinden baraj puanı (genellikle 65, 70 veya 80) aşan adayları yazılı/sözlü sınavlara çağırırlar.
| Meslek / Kadro Unvanı | İlgili Puan Türü | Ağırlıklı Test Bileşenleri |
|---|---|---|
| Gelir Uzman Yardımcılığı (GUY) | P48 (Ayrıca P17, P18, P22, P23, P47) | GY (%10), GK (%10), Hukuk (%20), İktisat (%20), Maliye (%20), Muhasebe (%20) |
| Vergi Müfettiş Yardımcılığı | P18, P23, P48 | Hukuk, İktisat, Maliye ve Muhasebe Dengeli Ağırlıklı |
| Kaymakam Adaylığı | P37, P108 (İçişleri Şartları) | Hukuk (%35), Kamu Yönetimi (%35), İktisat (%10), GY-GK (%20) |
| Sayıştay Denetçi Yardımcılığı | P1, P2 ve Özel Eleme Sınavı | GY-GK yüksek ağırlıklı + Eleme Sınavı Netleri |
| İstatistikçi Uzman Kadroları | P11, P12 | İstatistik Testi (%50 – %60) + GY-GK |
Puan türleri arasındaki ders ağırlıklarını ve katsayı matrislerini ayrıntılı incelemek için KPSS Puan Türleri detaylı rehber sayfası ziyaret edilebilir.
KPSS A Grubu Başvuru Şartları ve Yaş Sınırı Kuralları
KPSS A Grubu sınavına başvuru aşamasında ÖSYM tarafından herhangi bir yaş üst sınırı uygulanmaz. Lisans mezuniyeti bulunan veya mezun olabilecek durumda olan her aday sınava katılarak puan alabilir. Ancak elde edilen puanlarla kamu kurumlarının açtığı yarışma sınavlarına başvuru yaparken kurumların özel kanun ve mevzuatlarında yer alan yaş şartları devreye girer.
35 Yaş Kuralı ve İstisnai Durumlar
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek maddeleri ve kurumların kendi mevzuatları uyarınca A Grubu kariyer meslek alımlarında genel kural olarak “Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının 1’i itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak” şartı aranır.
- 35 Yaş Hesaplama Mantığı: Sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi temel alınarak yaş hesabı yapılır.
- Resmi Gazete Düzenlemeleri: Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve torba yasalarla yapılan düzenlemeler doğrultusunda, KPSS dışındaki özel yarışma sınavı ile alım yapan kurum ve kurullarda da 35 yaş kuralının uygulanması yasal güvenceye kavuşturulmuştur.
- İstisnai Durumlar: Doktora derecesine sahip adaylar için bazı özel mevzuatlarda yaş şartı esnetilebilmektedir. Ayrıca B Grubu merkezi atama kadrolarında ve bazı sözleşmeli personel pozisyonlarında 35 yaş kuralı uygulanmamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, KPSS A Grubu alan bilgisi ve zorunlu Genel Yetenek – Genel Kültür oturumları ÖSYM tarafından her yıl düzenlenmektedir.
KPSS A Grubu puanlarının geçerlilik süresi kaç yıldır?
KPSS A Grubu puanları sınav sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren genel olarak 2 yıl süreyle geçerlidir. Ancak kurumlar kendi özel mevzuatlarında yalnızca son yıla ait KPSS puanını talep etme hakkına sahiptir.
Evet, lisans mezuniyeti olan herkes KPSS A Grubu oturumlarına başvurabilir. Ancak kurumlar ilanlarında sadece belirli fakülte veya bölüm mezunlarının başvurularını kabul ederler.
Genel Yetenek – Genel Kültür oturumuna katılmayan adayların Alan Bilgisi testlerinde tüm soruları doğru yanıtlasalar dahi hiçbir KPSS A puanı hesaplanmaz.
KPSS A Grubu kariyer meslek ilanlarında 35 yaş sınırı genel kuraldır. Yaş sınırını aşan adaylar A Grubu kariyer kadrolara başvuramasalar da merkezi atama ile alım yapan KPSS B Grubu kadroları tercih edebilirler.
Yorumunuzu Bırakın